Түсірілім шартында актёр бес нәрсені тексереді: тапсырыс беруші кім, қанша және қашан төлейді, жазбаны қайда және неше жыл көрсетеді, оны өзгертуге бола ма және сізге бәсекелестерде түсуге тыйым сала ма. Қалғаны екінші кезекте. Осы тармақтарды оқымай қол қою — өз бет-бейнеңізді өзіңіз білмейтін шарттармен беріп жіберу деген сөз.
Әдетте шартты түсірілім күні әкеледі. Сіз гримдесіз, топ асығып жатыр, ал сізге ұсақ әріппен жазылған үш бет пен қалам ұсынады. Дәл осы сәтте көпшілігі қарамай қол қояды. Ал екі жылдан кейін өзін басқа қаладағы билбордтан көреді.
Неліктен сіздің келісіміңізсіз бет-бейнеңізді пайдалануға болмайды
Қазақстанда бұл заңда тікелей бекітілген. ҚР Азаматтық кодексінің 145-бабы адамның бейнесін тек оның келісімімен жариялауға және пайдалануға болатынын айтады. «Дербес деректер және оларды қорғау туралы» заң (7 және 15-баптар) да деректер иесінің келісімін талап етеді. Келісімсіз бейне тек заңда тікелей аталған жағдайларда ғана пайдаланылады. Бұл нормаларды ҚР Конституциялық сотының баспасөз қызметі түсіндірген.
Түсірілім шарты — дәл осы сіздің келісіміңіз. Сондықтан ауызша уәде емес, қағазда жазылғаны маңызды.
Түсірілім шартында не болуы керек
| Тармақ | Нені тексеру керек |
|---|---|
| Тараптар | Тапсырыс беруші кім: компанияның немесе ЖК-ның атауы. Атауы жоқ «ұйымдастырушы» — сақтану үшін себеп |
| Жұмыс | Рөл, күні, орны, ауысымның ұзақтығы |
| Гонорар | Сомасы, төлеу мерзімі мен тәсілі, салық ұсталатыны-ұсталмайтыны |
| Жазбаны пайдалану | Көрсету арналары, мерзімі, аумағы |
| Жазбаны өзгерту | Монтаж, ретушь, басқа роликтер мен материалдарда пайдалану |
| Эксклюзивтілік | Бәсекелестердің жарнамасында түсуге тыйым бар ма, қандай мерзімге және қандай санатта |
| Түсірілімнің күшін жою | Ауысым тоқтатылса, сізге төлей ме |
| Бала | Шарттарды ата-ана немесе заңды өкіл келіседі (толығырақ) |
Сома мен күнді хабарландырумен салыстырыңыз. Хабарландыруда ауысымға 70 000 теңге деп жазылып, шартта 50 000 тұрса, оны қол қойғанға дейін анықтау керек, кейін емес.
«Digital, соцсети, 3 года, территория РК» дегенді қалай оқу керек
Хабарландыруларда көрсету шарттарын қысқа, шифр сияқты жазады. Міне, біздің лентадағы алматылық бір кастингтен алынған нақты жол: «Digital, соцсети, POSM, наружная реклама, 3 года, территория РК». Таратып түсіндірейік.
| Тұжырым | Нені білдіреді | Нені нақтылау керек |
|---|---|---|
| Digital және әлеуметтік желілер | Интернетте көрсету | Ақылы жарнама мен бренд сайты кіре ме |
| Сыртқы жарнама | Билбордтар, аялдамалар, қаладағы экрандар | Қай қалаларда |
| POSM | Сату нүктелеріндегі материалдар: тұғырлар, плакаттар, баға белгілері | Қандай материалдар және қайда |
| 3 жыл | Тапсырыс беруші жазбаны үш жыл көрсетуге құқылы | Мерзім біткен соң не болады |
| ҚР аумағы | Қазақстанда көрсету | Басқа елдерден көрінетін интернетпен қалай болады |
| Шектеусіз | Кез келген арна, кез келген мерзім | Ең кең тұжырым. Бөлек гонорар талқылаңыз |
Қарапайым ереже: арналар неғұрлым кең, мерзім неғұрлым ұзақ болса, гонорар да соғұрлым жоғары болуы керек. Тек әлеуметтік желіде бір жылға арналған ролик пен барлық жерде мәңгі көрсетілетін роликтің бағасы әртүрлі.
Шартты түсірілім күні берсе, не істеу керек
- Он минут сұрап, асықпай оқыңыз. Бұл — қалыпты өтініш, қыңырлық емес.
- Сомасы немесе күні бос тұрған бланкқа қол қоймаңыз.
- Өз данаңызды сұраңыз немесе кем дегенде қол қойылған беттерді суретке түсіріп алыңыз.
- Төлқұжат деректері мен ЖСН-ді ұйымдастырушының шынайы екеніне көз жеткізгеннен кейін ғана жіберіңіз (қалай тексеруге болады).
Шарт мүлде жоқ болса, ал гонорарды «ауызша» уәде етсе, шарттарды кем дегенде мессенджерде жазбаша растауды сұраңыз: соманы, күнді, ауысымның ұзақтығын, төлеу мерзімін. Массалық сахна актёрлері үшін де ереже сол, толығырақ АМС туралы мақалада.
Қол қоймас бұрын нені талқылау керек
- Жазбаны осы роликтен басқа тағы қайда пайдалануы мүмкін.
- Кеңірек арналар немесе ұзағырақ мерзім үшін қосымша ақы.
- Эксклюзивтілік: қай брендтерге қатысты және қанша уақытқа созылады. Егер сізге бір жыл бойы барлық банктердің жарнамасында түсуге тыйым салса, бұл ақшаға тұруы керек.
- Цифрлық көшірмелер мен нейрожелілер. Сіздің жазбаңыз бойынша цифрлық егіз жасауға, дауысты синтездеуге немесе модельді оқытуға бола ма. Шартта бұл туралы бір сөз болмаса, тікелей сұраңыз және жауабын жазып қоюды өтініңіз.
Жиі қойылатын сұрақтар
Шарттағы «ҚР аумағы» нені білдіреді?
Бұл тапсырыс беруші жазбаны Қазақстанда көрсетуге құқылы дегенді білдіреді. Басқа елдерден қолжетімді интернетте бұл қалай жұмыс істейтінін тапсырыс берушіден нақтылап, шартқа жазып қойыңыз.
Шарттың көшірмесін сұрауға бола ма?
Иә. Бұл — қалыпты тәжірибе. Ұйымдастырушы бас тартса, бұл — алаңдатарлық белгі.
Массалық сахна актёрлеріне шарт керек пе?
Иә, шартпен болғаны жақсы. Шарт болмаса, сома, күн және төлеу мерзімін түсірілім алаңына барар алдында жазбаша растап алыңыз.
Бала үшін шартқа кім қол қояды?
Баланың түсірілім шарттарын ата-ана немесе заңды өкіл келіседі. 14 жастан асқан жасөспірімдер туралы толығырақ жасөспірімдерге арналған кастинг туралы мақалада.
Қол қойғаннан кейін түсірілімнен бас тартуға бола ма?
Шарттың талаптарына байланысты: күшін жою және тараптардың жауапкершілігі туралы тармақты іздеңіз. Сондықтан оны қол қоймас бұрын оқу керек.
Гонорарды тапсырыс беруші төлейтін кастингтерді CastHub лентасынан іздеңіз.
